Hukuk Danışmanım

Evlatlık kurumu, çeşitli adlar altında hayatımızda ve kültürümüzde yıllardan beri var olan bazı ilişkilerin tek ad altında ve sistemli bir şekilde Türk Medeni Kanunu'nda düzenlenmiş hâlidir. Bu düzenleme ile yıllardır hayatımızda olan evlatlık ilişkisi sıkı bir denetim ve düzenlemeye tabi tutulmuş, bunun yanı sıra eski edebi eserlerde de sıklıkla rastladığımız "besleme" gibi ev halkıyla beraber yaşayan ve arada soy bağı olmasa dahi haneden sayılan kimselerin durumu da netlik kazanmıştır.

Evlat edinme sözleşmesi yapmak zorunlu değildir; zira kanun maddesinde açıkça evlat edinenin oturma yeri veya birlikte evlat edinmede eşlerden birinin oturma yeri olan mahkemece verilen kararın tek başına yeterli olacağı belirtilmektedir. Mahkeme kararıyla evlatlık ilişkisi kurulmuş olur ve bundan sonra nüfusta yapılacak işlemler kurucu değil açıklayıcı özelliktedir. Noterde ayrıca bir sözleşme yapılmasına hacet yoktur. Eski Medeni Kanun'a göre evlat edinenin başka çocuğu olmaması şart koşulurken yeni kanundan bu şart kaldırılmıştır. Şu halde evlat edinme işlemi iki şekilde gerçekleşebilir:

Bilindiği üzere hukuk, bireylerin birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallar bütünüdür. Bu ilişkilerde yaşanan uyuşmazlıklar kural olarak devletin bağımsız mahkemeleri önünde ve hâkim (yargıç) sıfatına haiz kişinin önünde hallolunur. Hangi uyuşmazlığın hangi mahkeme önüne, hangi süre ve şartlara bağlı olarak getirilebileceği de usul kanunlarıyla düzenlenmiştir. Tahkim ise bu bilindik sisteme alternatif olarak hayatımıza girmiştir ve henüz yaygınlaşamamış olmakla beraber pek çok yararı olan bir uyuşmazlık çözme metodudur.

Tahkim, en kısa tanımıyla bazı anlaşmazlıkların hakem yoluyla çözülmesidir. Hakem ise genellikle uyuşmazlık konusu hakkında uzman, tarafların serbestçe ve ortak bağımsız irade ile belirledikleri kişidir. Hakemin bir hukuk insanı olma zorunluluğu olmadığı gibi hakem olabilmesi için olağanüstü bir hukuki standart taşıması da gerekmez. Tahkim sadece çekişmeli yargıya giren uyuşmazlıklarda mümkündür. Ceza yargılamasında ve idari yargıda ve hatta çekişmesiz yargıda tahkim uygulanmaz. Tahkimde hâkim olan unsur taraf iradesi iken kanunun saydığı bazı hallerde tahkime başvurmak mecburi de olabilir (örneğin toplu iş uyuşmazlıklarında) ama bu haller istisnaidir.